Zdanie „jesteśmy akredytowanym laboratorium” brzmi uspokajająco, ale jest niepełne. Akredytacja nie jest ogólną pieczątką jakości — przyznaje się ją na konkretny zakres. Laboratorium może być świetnie przygotowane do wzorcowania wielkości geometrycznych i jednocześnie nie mieć akredytacji na wzorcowanie przyrządów do pomiaru temperatury.

Czym jest zakres akredytacji

To dokument dołączony do certyfikatu akredytacji, który opisuje, jakie wzorcowania laboratorium wykonuje w ramach akredytacji. W przypadku laboratoriów wzorcujących wskazuje się w nim m.in. wielkość mierzoną (np. długość, kąt, masa, temperatura), rodzaj wzorcowanego przyrządu lub wzorca, zakres pomiarowy oraz zdolność pomiarową — tzw. CMC (Calibration and Measurement Capability), czyli najmniejszą niepewność pomiaru, jaką laboratorium potrafi uzyskać w rutynowych wzorcowaniach.

Pięć kroków sprawdzenia laboratorium

  1. Poproś o numer akredytacjiLaboratorium akredytowane bez problemu poda numer certyfikatu akredytacji. Sprawdź go w wykazie podmiotów akredytowanych, który publikuje krajowa jednostka akredytująca — w Polsce jest to PCA (Polskie Centrum Akredytacji), w Niemczech DAkkS.
  2. Upewnij się, że akredytacja jest ważnaAkredytacja ma termin ważności i może zostać ograniczona, zawieszona lub cofnięta. Aktualny stan sprawdzaj w wykazie jednostki akredytującej, a nie wyłącznie na stronie internetowej laboratorium.
  3. Otwórz zakres akredytacji i znajdź swój przyrządSzukaj wielkości, typu przyrządu i zakresu pomiarowego, np. suwmiarki do 300 mm. Samo hasło „wielkości geometryczne” nie wystarczy — liczy się konkretny przyrząd i konkretny zakres.
  4. Porównaj zakres i CMC z Twoją potrzebąWszystkie punkty, które mają być wzorcowane, muszą mieścić się w zakresie. Niepewność podana w świadectwie wzorcowania akredytowanego nie powinna być mniejsza niż CMC z zakresu akredytacji.
  5. Zapytaj, jakiego świadectwa możesz się spodziewaćOferta powinna jasno mówić, czy wzorcowanie zostanie wykonane w zakresie akredytacji (ze znakiem akredytacji na świadectwie), czy poza nim. Obie opcje mogą być uzasadnione, ale musisz wiedzieć, którą kupujesz.

Gdzie najczęściej pojawiają się nieporozumienia

  • „Mamy akredytację” — bez wskazania, na co dokładnie.
  • Akredytacja dotyczy innej lokalizacji laboratorium niż ta, w której wzorcowanie faktycznie zostanie wykonane.
  • Powoływanie się na nieaktualną wersję zakresu — zakresy bywają rozszerzane i ograniczane.

Zasada praktyczna: nie pytaj, czy laboratorium jest akredytowane. Pytaj, czy to konkretne wzorcowanie mieści się w zakresie jego akredytacji.

Co, jeśli się nie mieści? Wcale nie musi to oznaczać nieuczciwości — o tym piszemy w artykule Wzorcowanie poza zakresem akredytacji.